Meer oog voor natuur in Omgevingsvisie Hoeksche Waard

Met de vrijwilligers van Vereniging Hoekschewaards Landschap zet Henk Malta zich in voor de natuur en het landschap op het eiland. Dat doet hij onder andere door invloed uit te oefenen op de Omgevingsvisie. “De visie ging vooral over de bebouwde omgeving, terwijl 80% van het landschap bestaat uit landelijk gebied. Daarom hebben we, met succes, gepleit voor meer aandacht voor natuur en landschap.”

Brug slaan

Het eiland Hoeksche Waard ligt onder de rook van Rotterdam. Met akkers, beboomde dijken, kreken en buitendijkse natuurgebieden is het een ruimtelijk en groen gebied, omgeven door open water. En dat proberen de vrijwilligers van de Vereniging Hoekschewaards Landschap zo te houden. Als coördinator van de werkgroep Milieu & Planologie probeert Henk Malta vooral om een brug te slaan tussen de natuur- en landschapswaarden en de bestuurlijke en economische ontwikkelingen in de streek.

Zienswijze indienen

Hij volgde dan ook nauwgezet de totstandkoming van de Omgevingsvisie van Hoeksche Waard. “Wat daarin opviel”, vertelt Henk, “is dat de eerste versie van die visie vooral ging over de bebouwde omgeving. Terwijl zo’n 80% van het landschap bestaat uit landelijk gebied. Wij hebben toen een zienswijze ingediend, waarin we onder andere pleitten voor meer aandacht voor het landschap, de natuur en het agrarisch grondgebruik. Ook hebben we geageerd tegen het plan van de gemeente om de zuidkant van de Hoeksche Waard recreatief te ontwikkelen, precies daar waar beschermde natuurgebieden liggen.”

Samenwerking met agrariërs

Omdat de Hoeksche Waard voor een groot deel bestaat uit akkers, hebben agrariërs een belangrijke stem. “Daarom trokken wij en Natuurmonumenten samen op met agrarische belangenclubs bij het opstellen en inbrengen van de zienswijze. Dat betekende wel dat we soms water bij de wijn moesten doen. Maar doordat onze inbreng breed gedragen werd, konden we meer invloed uitoefenen. Met succes, want een aantal van onze voorstellen kwamen in de Omgevingsvisie terecht.”

Kernwaarden behouden

Zo werd het behoud van de kernwaarden van het gebied opgenomen in de Omgevingsvisie van Hoeksche Waard. Er kwam aandacht voor de versterking van dijken en van de krekenstructuur. De ruimtelijke ontwikkelingen moeten nu getoetst worden aan de impact op het landschap, de natuur en het agrarisch grondgebruik. En de visie vermeldt nu dat de gemeente zuinig moet omgaan met landbouwgrond; er komen bijvoorbeeld geen zonneparken op goede akkergrond.

Relatie goedhouden

Henk en zijn medevrijwilligers hadden altijd al een redelijk goed contact met de gemeente, en dat is door de samenwerking rond de Omgevingsvisie alleen maar beter geworden: “We schuiven maandelijks aan bij het over leg over biodiversiteit. We praten regelmatig bij met ambtenaren, en bij hobbels op de weg nemen we contact op met collegeleden. Dat stemmen we wel altijd af met de ambtenaren, want we willen de relatie met hen goed houden.”

Tips van Henk

Nog een paar tips van Henk voor vrijwilligers die net als hij invloed willen uitoefenen op de Omgevingsvisie van hun gemeente:

Tip1: start met inventariseren en bondig formuleren

“Inventariseer eerst goed welke punten je wilt inbrengen. Formuleer duidelijk en zo bondig mogelijk wat je wilt.” Lees hier welke punten de Vereniging Hoekschewaards Landschap met succes inbracht.

Tip 2: bouwen aan relatie

“Zorg dat je een goede relatie opbouwt met de gemeente; met ambtenaren en bestuurders. Daarbij zoek je naar een balans tussen een goede verstandhouding en kritisch blijven. Respecteer elkaars positie en werk aan een wederzijds belang. Daarvoor moet je dus de portefeuille en de politieke opdracht van de wethouders kennen, zoals woningbouw of zorg voor een goede infrastructuur.

Tip 3: zoek de dialoog

Onze werkgroep probeert altijd beleid te beïnvloeden middels dialoog. Dat kan via persoonlijk contact, maar je kunt ook inspreken bij een raadsvergadering. Levert dat niet het gewenste resultaat op, dan kun je andere middelen benutten, zoals publiciteit zoeken en de formele weg van inspraak bewandelen. Als laatste middel resteren bezwaar en eventueel beroep.”

Tip 4: ken de Omgevingswet

“Verdiep je in de Omgevingswet. Hoe zitten de wet en bijbehorende procedures in elkaar? Wij hebben voor onszelf een avond georganiseerd om daarover bijgepraat te worden. Dat was een wat saaie maar zeer zinvolle avond. We leerden onder andere dat de Omgevingswet niet alleen invloed biedt voor ons, maar ook voor bedrijven en projectontwikkelaars. Daar moet je dus bovenop zitten. Zo wilde een ontwikkelaar een windmolen op een plek die onze goedkeuring echt niet kon wegdragen. Met de gemeente als bemiddelaar hebben we contact gelegd; het resultaat was niet alleen een andere plek voor de turbine, maar ook herstel- en compensatiewerkzaamheden.”

Tip 5: beperk je tot de essentie

“Stort niet al je kennis uit over bestuurders en ambtenaren. Veel vrijwilligers zijn uitstekend op de hoogte, vaak minstens zo goed als de adviseurs die de gemeente invliegt. Maar ze hebben soms moeite om zichzelf tot de essentie te beperken. Raadsleden zijn vaak echt geholpen met onze kennis, maar dan moet je alleen dat inbrengen wat hen daadwerkelijk helpt in de discussie.”

Drijfveer

Realiseer je dat je soms een lange adem nodig hebt, weet Henk uit ervaring. “Beleidsbeïnvloeding is niet altijd leuk. Er zijn periodes waarin ik me afvraag of ik niet beter postzegels was gaan verzamelen. Maar daarvoor heb ik dan toch te veel prestatiedrang. Als je echt iets kunt bereiken voor je omgeving, is dat een geweldige drijfveer.”

Download hier de zienswijze van de Groene Alliantie Hoeksche Waard m.b.t. het Hoekschewaardse buitengebied.

Lees ook de tips en valkuilen van vrijwilliger Bert Lemmens

Bekijk de 3 tips van vrijwilliger Henk van Beek